Αντιστοιχίες του Βουδιστικού Μπαρντό με τις Δυτικές Εσωτερικές παραδόσεις

 

Σύμφωνα με τα κείμενα του Μπαρντό Τοντόλ (της Βίβλου των Νεκρών), η μεταθανάτια εμπειρία χωρίζεται σε 7 κύκλους των 7 ημερών.

Κάθε εβδομάδα, η συνείδηση έχει μια ευκαιρία να αναγνωρίσει την πραγματική της φύση και να απελευθερωθεί. Αν δεν το καταφέρει λόγω του φόβου, της σύγχυσης ή του βάρους του παλιού της κάρμα, «περνάει» στον επόμενο κύκλο. Μέχρι την 49η ημέρα, η διαδικασία της επιλογής έχει ολοκληρωθεί και η συνείδηση εξαναγκάζεται, κατά κάποιον τρόπο, να εισέλθει σε μια νέα μήτρα για να αναγεννηθεί.

Η βουδιστική παράδοση περιγράφει αυτή την περίοδο ως ένα πνευματικό «ταξίδι» γεμάτο έντονες εμπειρίες, το οποίο χωρίζεται σε τρία βασικά στάδια:

• Οι πρώτες ημέρες (Chikhai Bardo): Η συνείδηση έρχεται αντιμέτωπη με το Καθαρό Φως της απόλυτης πραγματικότητας αμέσως μόλις το σώμα πεθάνει. Αν ο άνθρωπος ήταν προχωρημένος πνευματικά, μπορεί να «ενωθεί» με αυτό το φως και να πετύχει τη φώτιση ακαριαία, αποφεύγοντας τις 49 ημέρες.

• Οι επόμενες εβδομάδες (Chonyid Bardo): Αν χάσει την πρώτη ευκαιρία, η συνείδηση αρχίζει να βλέπει οράματα. Εμφανίζονται ειρηνικές θεότητες (τις πρώτες 7 ημέρες) και οργισμένες θεότητες (τις επόμενες). Ο Βουδισμός διδάσκει ότι αυτές οι θεότητες δεν είναι εξωτερικά όντα, αλλά προβολές του ίδιου του του μυαλού (των φόβων, των επιθυμιών και των πράξεών του).

• Οι τελευταίες ημέρες (Sidpa Bardo): Η συνείδηση αρχίζει να βλέπει το περιβάλλον της επόμενης αναγέννησής της (π.χ. τους μελλοντικούς της γονείς) και έλκεται προς αυτό, ανάλογα με το καρμικό της αποτύπωμα.

Υπάρχει μια εντυπωσιακή αντιστοιχία στη Δυτική παράδοση, ειδικά στα ρεύματα του Αποκρυφισμού, του Ερμητισμού και της Θεοσοφίας. Μάλιστα, οι ομοιότητες με τις 49 ημέρες του Βουδισμού δεν είναι τυχαίες, καθώς οι δυτικοί αποκρυφιστές του 19ου και 20ού αιώνα μελέτησαν σε βάθος τα ανατολικά κείμενα.

Στον δυτικό εσωτερισμό, αυτή η μεταβατική περίοδος περιγράφεται ως το «Ταξίδι της Ψυχής μέσα από τις Σφαίρες» ή η παραμονή στο Αστρικό Πεδίο.

1. Θεοσοφία: Η παραμονή στο Καμαλόκα (Kama-Loka)

Η Θεοσοφία (ιδρυθείσα από την Έλενα Μπλαβάτσκυ) γεφύρωσε τον ανατολικό με τον δυτικό αποκρυφισμό. Διδάσκει ότι μετά τον θάνατο, ο άνθρωπος αποβάλλει το φυσικό σώμα, αλλά διατηρεί το «Αστρικό Σώμα» (το σώμα των επιθυμιών και των συναισθημάτων).

• Η Κατάσταση: Η ψυχή εισέρχεται σε ένα ενδιάμεσο πεδίο που ονομάζεται Καμαλόκα (τόπος της επιθυμίας).

• Η Διαδικασία: Εκεί, η ψυχή πρέπει να «καθαρίσει» από τις γήινες εξαρτήσεις, τα πάθη και τις υλικές επιθυμίες. Είναι μια περίοδος συνειδητοποίησης όπου ο άνθρωπος βλέπει τη ζωή του σαν ταινία (αντίστοιχο με το Bardo).

• Η Διάρκεια: Αν και δεν ορίζεται αυστηρά σε 49 ημέρες για όλους (εξαρτάται από το πόσο προσκολλημένος ήταν κανείς στην ύλη), οι θεοσοφιστές αναφέρουν ότι για τον μέσο άνθρωπο η πρώτη έντονη φάση αποκοπής διαρκεί μερικές εβδομάδες.

2. Ανθρωποσοφία (Rudolf Steiner): Το Καμαλόκα και ο Τριπλάσιος Χρόνος

Ο Ρούντολφ Στάινερ, ιδρυτής της Ανθρωποσοφίας, έδωσε μια πολύ συγκεκριμένη χρονική και μαθηματική διάσταση σε αυτό το δυτικό «Μπαρντό»:

• Η Ανασκόπηση: Δίδαξε ότι αμέσως μετά τον θάνατο, για περίπου 3-4 ημέρες, ο άνθρωπος βλέπει ένα πλήρες, πανοραμικό ταμπλό ολόκληρης της ζωής του.

• Το Καμαλόκα: Μετά, εισέρχεται στη φάση του καθαρισμού. Ο Στάινερ υποστήριξε ότι η ψυχή βιώνει ξανά όλες τις εμπειρίες της ζωής της, αλλά προς τα πίσω (από τον θάνατο προς τη γέννηση) και μάλιστα νιώθοντας τον αντίκτυπο που είχαν οι πράξεις της στους άλλους.

• Η Διάρκεια: Αυτή η δυτική «περιπλάνηση» διαρκεί ακριβώς το ένα τρίτο (1/3) της συνολικής διάρκειας της ζωής του ανθρώπου (ο χρόνος που περάσαμε κοιμώμενοι όσο ζούσαμε).

3. Ερμητισμός και Αστρική Προβολή: Η «Απογύμνωση» της Ψυχής

Στην Κλασική Ερμητική παράδοση, που επηρέασε τάγματα όπως οι Ροδόσταυροι και η Χρυσή Αυγή (Σημείωση: καμία σχέση με το σύγχρονο φασιστικό μόρφωμα), η ψυχή μετά τον θάνατο ξεκινά μια άνοδο μέσα από τις 7 Πλανητικές Σφαίρες (Σελήνη, Ερμής, Αφροδίτη, Ήλιος, Άρης, Δίας, Κρόνος).

• Σε κάθε σφαίρα, η ψυχή αφήνει πίσω της και ένα «ένδυμα» (π.χ. στη σφαίρα του Άρη αφήνει τον θυμό, στη σφαίρα της Αφροδίτης τις σαρκικές επιθυμίες).

• Αν η ψυχή είναι πολύ «βαριά» και προσκολλημένη, παγιδεύεται στις κατώτερες σφαίρες (το λεγόμενο Κατώτερο Αστρικό Πεδίο) και περιφέρεται γύρω από τη Γη, αδυνατώντας να προχωρήσει. Αυτό το διάστημα της «περιπλάνησης» θεωρείται η πηγή των φαινομένων στοιχειώματος (φαντάσματα).

4. Η Αρχαία Ελληνική και Αιγυπτιακή Ρίζα

• Ορφικά Μυστήρια: Οι Ορφικοί πίστευαν ότι η ψυχή μετά τον θάνατο περνά από μια ενδιάμεση κατάσταση δοκιμασίας. Έπρεπε να αποφύγει να πιει νερό από την πηγή της Λήθης (που θα την έκανε να ξεχάσει και να ξαναγεννηθεί αμέσως) και να πιει από την πηγή της Μνημοσύνης για να απελευθερωθεί.

• Αιγυπτιακή Βίβλος των Νεκρών: Είναι ο άμεσος πρόδρομος του Θιβετιανού κειμένου. Περιγράφει τις δοκιμασίες της ψυχής στο Ντουάτ (τον κάτω κόσμο) για ένα διάστημα πριν από την τελική κρίση (το ζύγισμα της καρδιάς), όπου η ψυχή έπρεπε να γνωρίζει τα «μυστικά ονόματα» των πυλών για να περάσει.

Το κοινό συμπέρασμα Ανατολής και Δυτικού Αποκρυφισμού: Και στις δύο παραδόσεις, ο θάνατος δεν είναι ένας διακόπτης που κλείνει. Είναι μια διαδικασία «αποσυμπίεσης». Η ψυχή/συνείδηση χρειάζεται χρόνο (είτε 49 ημέρες είτε μερικές εβδομάδες/μήνες) για να συνειδητοποιήσει ότι δεν έχει πια φυσικό σώμα και να αποβάλλει το ενεργειακό αποτύπωμα της ζωής που μόλις τελείωσε.